Patellofemorale pijn
Pijn rond of achter de knieschijf
Patellofemorale pijn is een veelvoorkomende oorzaak van kniepijn bij hardlopers. De pijn wordt meestal gevoeld rond of achter de knieschijf en ontstaat vooral tijdens activiteiten waarbij de knie herhaaldelijk wordt gebogen en belast.
Lopen, traplopen, squatten of langere tijd zitten met gebogen knieën kunnen de klachten uitlokken. De pijn ontstaat vaak geleidelijk en is meestal niet het gevolg van één duidelijk letsel.
Wat is het patellofemorale gewricht?
Het patellofemorale gewricht wordt gevormd door de knieschijf (patella) en het bovenbeen (femur). Wanneer je de knie buigt en strekt, beweegt de knieschijf door een groeve aan de voorzijde van het bovenbeen.
De knieschijf maakt deel uit van het strekapparaat van de knie en vergroot de hefboomwerking van de quadriceps. Hierdoor kunnen de bovenbeenspieren efficiënter kracht leveren bij bewegingen zoals lopen, traplopen, springen en opstaan.
Tijdens deze bewegingen wordt het patellofemorale gewricht aanzienlijk belast. Hoe groot deze belasting is, hangt onder andere af van de activiteit en de positie van de knie.

Wat bepaalt de belasting op het patellofemorale gewricht?
De belasting op het patellofemorale gewricht is niet bij iedere beweging hetzelfde. Ze wordt onder andere bepaald door hoe ver de knie gebogen is en hoeveel kracht de quadriceps moet leveren.
Bij activiteiten zoals traplopen, squatten, springen en lopen moet de quadriceps kracht leveren terwijl de knie gebogen wordt. Hierdoor kan de druk tussen de knieschijf en het bovenbeen toenemen.
Dat betekent niet dat deze belasting schadelijk is. Een gezond patellofemoraal gewricht is juist aangepast om aanzienlijke krachten te verwerken.
Waarom ontstaat patellofemorale pijn?
Waarom iemand patellofemorale pijn ontwikkelt, is niet altijd duidelijk. Soms beginnen de klachten na een verandering in training of belasting, maar vaak is er geen duidelijke aanleiding.
Verschillende factoren kunnen een rol spelen. Denk aan trainingsbelasting, spiercapaciteit en de manier waarop iemand beweegt of loopt. Bij langdurige klachten kunnen ook pijnervaring, verwachtingen en vertrouwen in bewegen invloed krijgen.
Er is dus zelden één duidelijke oorzaak. Een zwakke spier of een bepaald looppatroon is niet automatisch dé verklaring voor de klachten.
Geen enkele factor vertelt het hele verhaal
Trainingsbelasting · spiercapaciteit · bewegen & lopen · pijnervaring & vertrouwen
Omdat patellofemorale pijn hardnekkig kan worden, is het zinvol om terugkerende of aanhoudende klachten tijdig aan te pakken.
Hoe behandelen we patellofemorale pijn?
Omdat verschillende factoren kunnen bijdragen aan patellofemorale pijn, bestaat er geen behandeling die voor iedereen hetzelfde is. De aanpak wordt afgestemd op de klachten en de factoren die bij de individuele patiënt relevant lijken.
Vaak wordt eerst gezocht naar manieren om pijnlijke activiteiten tijdelijk beter doseerbaar te maken, zonder de knie onnodig volledig te ontzien. Gerichte oefentherapie vormt vervolgens een belangrijk onderdeel van de behandeling, waarbij onder andere de capaciteit van de spieren rond knie en heup kan worden opgebouwd.
Bij hardlopers kunnen ook trainingsbelasting en kenmerken van het looppatroon worden aangepast wanneer die relevant zijn. Andere strategieën, zoals taping, schoeiselaanpassingen of steunzolen, kunnen in sommige gevallen tijdelijk ondersteunend zijn.

Blijft kniepijn je beperken tijdens het lopen?
Bij Adapt2Run onderzoek ik welke factoren bij jouw kniepijn relevant kunnen zijn. Op basis daarvan bepalen we hoe we de belasting kunnen aanpassen en je knie opnieuw kunnen voorbereiden op wat je tijdens het lopen van haar vraagt.